Patlamadan korunma dokümanı nedir?
Patlamadan korunma dokümanı; işyerinizde yanıcı gaz, buhar, sis veya tozların hava ile karışarak patlayıcı ortam oluşturabileceği alanları belirleyen, bu alanları risk seviyesine göre sınıflandıran ve patlamayı önlemek için alınacak tüm teknik ve organizasyonel önlemleri ortaya koyan belgedir.
Life-Mir OSGB olarak işyerinizi yerinde inceliyor, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik’e uygun dokümanınızı hazırlıyor ve önlemlerin uygulanmasını takip ediyoruz.
Patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan tüm işyerleri için zorunludur. Doküman işe başlamadan önce hazırlanmalı ve işyerinde önemli bir değişiklik olduğunda güncellenmelidir.
Doküman nasıl hazırlanır?
Patlamadan korunma dokümanı, işyerinin teknik özelliklerinin ayrıntılı olarak incelenmesini gerektiren uzmanlık isteyen bir çalışmadır.
- Saha incelemesi ve madde envanteriKullanılan, üretilen ve depolanan tüm yanıcı maddeleri, bunların miktarlarını ve bulunduğu alanları tespit ediyoruz.
- Patlayıcı ortam olasılığının değerlendirilmesiHangi alanda, hangi sıklıkla ve ne kadar süreyle patlayıcı ortam oluşabileceğini değerlendiriyoruz.
- Bölgelendirme ve haritalamaTehlikeli alanları gaz ve toz için ilgili bölgelere ayırıyor, yerleşim planı üzerinde gösteriyoruz.
- Tutuşturucu kaynak ve ekipman değerlendirmesiOlası tutuşturucu kaynakları ve tehlikeli bölgelerdeki ekipmanların uygunluğunu inceliyoruz.
- Önlem planı ve dokümanAlınması gereken önlemleri belirleyip dokümanı hazırlıyor, uygulamayı takip ediyor ve değişikliklerde güncelliyoruz.
Doküman neleri içerir?
- Patlayıcı madde envanteriKullanılan ve depolanan yanıcı gaz, sıvı ve tozların belirlenmesi.
- Tehlikeli bölgelerin sınıflandırılmasıPatlayıcı ortamın oluşma sıklığına göre alanların bölgelere ayrılması.
- Bölge haritalarıSınıflandırılan alanların işyeri yerleşim planı üzerinde gösterilmesi.
- Tutuşturucu kaynak analiziKıvılcım, statik elektrik, sıcak yüzey ve elektrik arızası gibi kaynakların incelenmesi.
- Ekipman uygunluk kontrolüTehlikeli bölgelerdeki ekipmanların bölgeye uygun (Ex işaretli) olup olmadığının değerlendirilmesi.
- Teknik önlemlerHavalandırma, topraklama, gaz algılama ve benzeri koruyucu sistemlerin planlanması.
- Organizasyonel önlemlerSıcak iş izni, çalışma talimatları ve bakım prosedürlerinin oluşturulması.
- İşaretleme ve eğitimTehlikeli bölgelerin işaretlenmesi ve çalışanların bilgilendirilmesi.
Hangi işletmeler için gereklidir?
Patlama riski sanıldığından çok daha fazla sektörde bulunur. En sık hazırladığımız işletme türleri:
Tehlikeli bölgeler nasıl sınıflandırılır?
Alanlar, patlayıcı ortamın oluşma sıklığına ve süresine göre gaz için 0, 1, 2; toz için 20, 21, 22 olarak sınıflandırılır. Bölge numarası küçüldükçe risk artar.
- Bölge 0 ve 20Patlayıcı ortam sürekli, uzun süreli veya sık sık bulunur
- Bölge 1 ve 21Normal çalışma sırasında ara sıra oluşabilir
- Bölge 2 ve 22Normalde beklenmez; oluşursa kısa sürelidir
En sık karşılaştığımız eksik
Pek çok işletmede doküman hazırlanmış olsa bile, tehlikeli bölgelerde kullanılan elektrikli ekipmanların bölgeye uygun olmadığını görüyoruz. Sıradan bir priz, lamba veya motor; patlayıcı ortamda tutuşturucu kaynak haline gelebilir.
Tehlikeli bölgelerde yalnızca o bölge için uygun, Ex işaretli ekipmanlar kullanılmalıdır. Dokümanı hazırlarken ekipmanlarınızı da tek tek değerlendiriyoruz.
Sık sorulan sorular
Patlamadan korunma dokümanı kimler için zorunlu?
Yanıcı gaz, buhar, sis veya tozların hava ile karışarak patlayıcı ortam oluşturabileceği her işyerinde zorunludur. Bu durum yalnızca kimya tesisleriyle sınırlı değildir; un, şeker, yem veya ahşap tozu oluşan işletmeleri de kapsar.
Risk değerlendirmesinden farkı nedir?
Risk değerlendirmesi işyerindeki tüm tehlikeleri kapsar. Patlamadan korunma dokümanı ise yalnızca patlama riskine odaklanan, tehlikeli bölgeleri sınıflandıran ve bu bölgelere özel önlemleri belirleyen ayrı ve daha teknik bir belgedir.
Doküman ne zaman güncellenmeli?
İşe başlamadan önce hazırlanmalı; işyerinde, kullanılan maddelerde, ekipmanlarda veya üretim süreçlerinde önemli bir değişiklik olduğunda güncellenmelidir.
Toz da patlamaya neden olabilir mi?
Evet. Un, şeker, nişasta, ahşap, kömür ve bazı metal tozları havada belirli yoğunluğa ulaştığında bir kıvılcımla patlayabilir. Toz patlamaları çoğu zaman gözden kaçan ama çok yıkıcı sonuçlar doğurabilen bir risktir.